Tiếng Việt

Tác hại của nâng cơ HIFU: biến chứng thật, bằng chứng tới đâu

Muc lục
Picture of Bác sĩ Lê Thị Vân Anh (Dr.Anna)
Bác sĩ Lê Thị Vân Anh (Dr.Anna)
Bác sĩ Lê Thị Vân Anh là chuyên gia trong lĩnh vực Da liễu – Thẩm mỹ, với hơn 10 năm kinh nghiệm trong thăm khám, chẩn đoán và điều trị các vấn đề về da. Hiện tại, bác sĩ đang đảm nhiệm vai trò Giám đốc Y khoa, trực tiếp chịu trách nhiệm: Kiểm soát chất lượng chuyên môn Xây dựng phác đồ điều trị Đào tạo và giám sát đội ngũ kỹ thuật

Tác hại của nâng cơ HIFU hay gặp là đỏ, sưng, đau, bầm, theo nhãn máy Ulthera thường hết sau vài giờ đến 2 tuần, tê có thể tới 6 tuần. Hiếm hơn có bỏng, sẹo, tổn thương thần kinh, mắt. Chưa có tỷ lệ đáng tin cho các biến cố này.

Tham vấn chuyên môn: Bác sĩ Lê Thị Vân Anh (Dr.Anna), Bác sĩ Chuyên khoa II Da liễu, Giám đốc Y khoa MYSS Dermatology Clinic.

Cần nói trước: Myss Clinic có làm HIFU bằng máy Ultraformer III, nên bài này không hoàn toàn trung lập. Dữ liệu về tác hại của nâng cơ HIFU dưới đây chủ yếu từ hướng dẫn sử dụng máy Ulthera, một dòng máy Myss không có, cùng nghiên cứu công khai. Ultraformer III có thể khác.

Nếu bạn vừa làm xong, lo mình gặp tác hại của nâng cơ HIFU, hãy xem ngay bảng dấu hiệu cần đi khám. Bảng này nói rõ lúc nào gọi 115, lúc nào chỉ cần tái khám.

Tác hại của nâng cơ HIFU, biến chứng thật, bằng chứng tới đâu
Tác hại của nâng cơ HIFU, biến chứng thật, bằng chứng tới đâu

Tác hại của nâng cơ HIFU thường gặp, bao lâu hết?

Bảng dưới là các phản ứng ghi nhận trong thử nghiệm máy Ulthera ở chân mày, dưới cằm, cổ, theo hướng dẫn sử dụng năm 2026. Thử nghiệm này không ghi nhận tổn thương thần kinh mặt vĩnh viễn.

Phản ứngThường hết sau
ĐỏVài giờ
Sưng3-72 giờ
Vết hằnTrong 1 tuần
Đau sau làm2 giờ đến 2 ngày
Ê khi chạm, bầm nhẹ2 ngày đến 2 tuần
Tê, ngứa ran, yếu cơ tại chỗ thoáng qua2-6 tuần

Điểm đau gộp khoảng 4,85 trên 10, riêng mặt cổ khoảng 4,62, theo phân tích gộp các nghiên cứu máy Ulthera do hãng Merz tài trợ. Các phản ứng trong bảng đã gặp cả trong thử nghiệm, nên riêng chúng chưa nói lên làm sai. Đây là tác dụng phụ của công nghệ HIFU cần theo dõi xem có hết đúng thời gian không.

Biến chứng HIFU hiếm nhưng cần biết

Nhóm tác hại của nâng cơ HIFU dưới đây ít gặp, phần lớn dữ liệu là báo cáo ca. Bạn nên biết trước để hỏi đúng câu khi chọn nơi làm.

Bỏng, sẹo, tăng sắc tố

Hướng dẫn máy Ulthera ghi bỏng, sẹo có thể xảy ra khi sai kỹ thuật, ví dụ nghiêng đầu phát, sai khoảng cách giữa các đường bắn. Sẹo có thể mờ đi, cũng có thể vĩnh viễn. Một chuỗi ca đa trung tâm mô tả 5 ca phồng rộp, loét, hoại tử da sau 1 buổi Ultherapy, tác giả cho rằng biến cố này có thể bị báo cáo thiếu.

Tại Nhật, trong các tác hại của nâng cơ HIFU được báo cáo, bỏng chiếm 61 trên 135 báo cáo. Tăng sắc tố cũng có ghi nhận, ví dụ 2 ca trong nhóm 49 người Trung Quốc.

Tê, yếu cơ, tổn thương thần kinh

Tê, yếu cơ thường hết sau 2-6 tuần. Sau lưu hành có báo cáo ảnh hưởng thần kinh kéo dài nhiều tháng, gồm tê, yếu liệt, khó nói. Y văn cũng có báo cáo ca tổn thương thần kinh mặt.

Tại Nhật, 8 trên 15 báo cáo về thần kinh, cảm giác kéo dài từ 1 tháng trở lên. Đây là nhóm có tỷ lệ kéo dài cao trong các tác hại của nâng cơ HIFU được báo cáo.

Biến chứng nâng cơ HIFU cần biết
Biến chứng nâng cơ HIFU cần biết

Tổn thương mắt khi làm sát hốc mắt

Đây là tác hại của nâng cơ HIFU đáng lo vì hậu quả nặng. Hướng dẫn máy Ulthera cảnh báo không dùng trên mắt, không dùng ở vị trí năng lượng có thể tới mắt, ví dụ trên mí, trong viền hốc mắt.

Y văn những năm gần đây có một số báo cáo đục thủy tinh thể, sẹo giác mạc, viêm màng bồ đào sau khi làm quanh mắt. Hai ca dưới đây là ví dụ.

Một phụ nữ 47 tuổi ở Nhật bị đục thủy tinh thể cấp sau khi làm vùng mí, không dùng dụng cụ bảo vệ, phải mổ thay thủy tinh thể. Một phụ nữ 32 tuổi ở Trung Quốc còn sẹo đục giác mạc vĩnh viễn.

Đây là báo cáo ca đơn lẻ, không cho biết tần suất. Một nghiên cứu hồi cứu 191 người Hàn làm vùng mi dưới không ghi nhận biến cố nghiêm trọng. Nếu cơ sở đề nghị làm sát mí, hãy hỏi rõ ranh giới, cách bảo vệ mắt.

Ca hiếm ở vùng cổ

Có 1 báo cáo ca phụ nữ 41 tuổi bị bóc tách động mạch cảnh, nhồi máu não sau khi làm 7D HIFU ở cổ, phải mổ. Tác giả cho rằng có khả năng do nhiệt, 1 ca chưa đủ chứng minh. Hướng dẫn máy Ulthera cũng khuyến cáo tránh mạch máu lớn, tuyến giáp.

Hóp mặt có phải tác hại của nâng cơ HIFU không?

Có thể có, nhưng chưa chứng minh được HIFU là nguyên nhân. Y văn có ghi nhận, cơ chế nghe hợp lý, còn tỷ lệ thì chưa có số đáng tin. Cả câu “HIFU không gây hóp” lẫn “HIFU làm hóp mặt” đều đi xa hơn dữ liệu.

  • Hướng dẫn máy Ulthera liệt kê mất mỡ, mất thể tích trong báo cáo sau lưu hành.
  • Tổng quan 19 bài, 506 người chỉ thấy 1 ca teo dưới da trong y văn. Báo cáo tự nguyện cho FDA lại nêu teo mỡ trong nhóm được báo cáo nhiều, nhưng đây là báo cáo chưa kiểm chứng, không có mẫu số.
  • Một nghiên cứu 28 người làm 3 buổi cách 4 tuần không ai teo mỡ sau 3 tháng, thời gian theo dõi ngắn.

Báo cáo sau lưu hành cũng có chảy xệ, mất cân xứng. Chưa thấy nghiên cứu nào ủng hộ các giải thích kiểu “HIFU bẻ gãy collagen làm da xệ nhanh hơn”.

Nhận định mặt gầy dễ hóp hơn mới là quan điểm thực hành của một số bác sĩ, chưa phải kết quả nghiên cứu so sánh. Một nghiên cứu 43 người cho rằng HIFU hợp người chùng nhẹ, không thiếu thể tích. Vì vậy người mặt gầy nên được bác sĩ đánh giá kỹ về tác hại của nâng cơ HIFU trước khi làm.

Tỷ lệ tác hại của nâng cơ HIFU là bao nhiêu?

Chưa có con số đáng tin. Hướng dẫn máy Ulthera nói rõ báo cáo sau lưu hành đến từ quần thể không rõ cỡ, nên không phải lúc nào cũng ước được tần suất. Các con số như “biến chứng 0,1-1%” hay “đỏ sưng tới 95%” không kèm nguồn trên nhiều trang vì vậy chưa kiểm chứng được.

Các số có nguồn về tác hại của nâng cơ HIFU đều từ mẫu nhỏ, mỗi máy một khác: bầm tới 25% số phiên ở 49 người Trung Quốc, bầm 2 trên 20 người ở Hàn Quốc. Cơ sở dữ liệu của FDA có khoảng 150 báo cáo liên quan Ulthera, nhưng không có mẫu số nên không suy ra được tỷ lệ.

Nguyên nhân gây tác hại của nâng cơ HIFU: chỉ do máy giả?

Không. Tác hại của công nghệ HIFU không chỉ đến từ máy giả. Nguyên nhân có thể là sai kỹ thuật, người làm thiếu kiến thức giải phẫu, máy công suất cao hay kém tin cậy.

Chưa thấy nghiên cứu nào so sánh tỷ lệ biến chứng giữa máy chính hãng với máy giả, nên câu “máy giả gây bỏng nhiều hơn” hiện chỉ là suy luận. Điều này không có nghĩa máy giả an toàn, chỉ là chưa có số liệu so sánh.

Dữ liệu tốt hiện có là báo cáo của Ủy ban Điều tra An toàn Tiêu dùng Nhật năm 2023 về tác hại của nâng cơ HIFU. Trong 135 báo cáo, 96 ở spa, 31 ở phòng khám thẩm mỹ, 8 ở tiệm tự làm. Vì không có mẫu số, spa nhiều báo cáo hơn chưa có nghĩa rủi ro mỗi ca cao hơn.

Đo 16 máy đang dùng tại các cơ sở, Ủy ban không thấy khác biệt rõ về năng lực phát giữa spa với phòng khám. Tuy vậy có máy ở spa công suất cao, 3 trong 16 máy hỏng mà người dùng không biết. Mô phỏng cho thấy lặp lại tại một chỗ hay rê chậm làm mô tổn thương tăng nhanh.

Ủy ban kết luận tai nạn đến từ cả máy kém tin cậy lẫn người làm thiếu kiến thức. Hướng dẫn máy Ulthera cũng cảnh báo bỏng khi sai kỹ thuật, nên máy, thông số, thao tác, hiểu giải phẫu đều phải được kiểm soát.

Máy HIFU Ultraformer III chính hãng tại Myss Clinic
Máy HIFU Ultraformer III chính hãng tại Myss Clinic

Làm nhiều lần có làm tăng tác hại của nâng cơ HIFU không?

Chưa có dữ liệu dài hạn về tác hại tích lũy. Nghiên cứu 3 buổi nêu trên không có biến cố nghiêm trọng, nhưng chỉ theo dõi 3 tháng. Hướng dẫn máy Ulthera cũng không nêu khoảng cách giữa các lần.

Các mốc 3-6 tháng hay 6-12 tháng trên mạng chưa thấy dữ liệu an toàn làm nền. Một bài ở Đài Loan gợi ý có thể làm thêm sau 3 tháng, đây là gợi ý của tác giả, không phải kết quả theo dõi an toàn. Bác sĩ nên quyết định theo tình trạng da, không theo gói bán sẵn.

Ai dễ gặp tác hại của nâng cơ HIFU hơn?

Theo hướng dẫn máy Ulthera, cần tách 3 nhóm vì ý nghĩa khác nhau:

  • Chống chỉ định: vết thương hở, tổn thương tại vùng làm; mụn nặng, mụn nang tại vùng làm; máy tạo nhịp, máy khử rung; kim loại cấy ghép tại vùng làm.
  • Không làm trực tiếp lên: filler, vật liệu cấy, sẹo lồi sẵn có.
  • Chưa được đánh giá: mang thai, cho con bú, trẻ em, dùng thuốc chống đông, rối loạn đông máu, herpes, bệnh tự miễn, tiểu đường, động kinh, liệt Bell.

Nhóm cuối không có nghĩa chắc chắn nguy hiểm, mà là chưa đủ dữ liệu, cần bác sĩ cân nhắc. Da chùng nhiều, BMI trên 30 thường đáp ứng kém. Tổng quan Contini xem đây là chống chỉ định tương đối vì hiệu quả giảm, hướng dẫn máy Ulthera không liệt kê hai yếu tố này.

Bác sĩ tư vấn trước khi nâng cơ HIFU
Bác sĩ tư vấn trước khi nâng cơ HIFU

Cách giảm tác hại của nâng cơ HIFU

Muốn giảm tác hại của nâng cơ HIFU, hãy hỏi cơ sở 5 câu trước khi làm:

  1. Ai trực tiếp làm, có phải bác sĩ không?
  2. Máy tên gì, đầu phát có chính hãng không?
  3. Từng vùng dùng độ sâu nào, ranh giới vùng mắt ở đâu?
  4. Mặt của mình có đủ mô để làm không, có cách khác không?
  5. Nếu có biến chứng, ai xử trí, liên hệ thế nào?

Sau khi làm, hãy theo dõi theo mốc bác sĩ dặn, chống nắng. Bảng đầu bài là mốc của máy Ulthera, chỉ để tham khảo. Chăm sóc đúng không xóa được rủi ro, nhưng giúp phát hiện sớm khi có bất thường.

Tại Myss Clinic, bác sĩ da liễu thăm khám trước khi quyết định có làm HIFU hay không. Bạn có thể đọc thêm về hiệu quả ở bài nâng cơ mặt HIFU, cơ chế ở bài công nghệ HIFU là gì, các lựa chọn khác ở trang trẻ hóa da, nâng cơ.

Dấu hiệu sau HIFU cần đi khám ngay

Dấu hiệuNên làm gì
Nhìn mờ, đau mắt, giảm thị lựcĐến khoa cấp cứu hoặc khoa mắt ngay
Méo mặt đột ngột, nói khó, yếu tay chân, đau đầu dữ dộiGọi 115 ngay
Phồng rộp, loét, đau rát tăng dầnGọi ngay cho bác sĩ đã làm
Đau, tê không giảm sau 2 tuầnTái khám, không chờ tới 6 tuần
Yếu cơ, lệch nụ cười, mặt lõm rõĐi khám để đánh giá

Câu hỏi thường gặp

Tác dụng phụ của HIFU bao lâu thì hết?

Đỏ, sưng thường hết trong vài giờ đến 3 ngày, bầm, ê khi chạm hết trong 2 tuần. Tê, yếu cơ thường hết sau 2-6 tuần, có ca kéo dài nhiều tháng. Các mốc này theo hướng dẫn máy Ulthera.

Tác hại của nâng cơ HIFU có vĩnh viễn không?

Đa số tác hại của nâng cơ HIFU là tạm thời. Sẹo, sẹo đục giác mạc có thể vĩnh viễn, ảnh hưởng thần kinh có ca kéo dài nhiều tháng. Đây là các ca ít được báo cáo, chưa có tỷ lệ.

Mới làm xong bị tê có phải tác hại của nâng cơ HIFU không?

Tê thoáng qua là phản ứng được ghi nhận, thường hết sau 2-6 tuần theo nhãn máy Ulthera. Nếu không giảm sau 2 tuần hay kèm yếu cơ tăng dần, hãy đi khám. Nếu méo mặt, lệch nụ cười đột ngột, nói khó, yếu tay chân, hãy gọi 115 ngay.

HIFU có gây bỏng không?

Có thể, kể cả với máy chính hãng khi sai kỹ thuật. Chưa có tỷ lệ đáng tin. Phồng rộp, loét sau làm cần được bác sĩ xem ngay.

Làm HIFU ở spa có sao không?

Spa chiếm phần lớn báo cáo về tác hại của nâng cơ HIFU ở Nhật, nhưng không có mẫu số để so rủi ro. Dù ở đâu, hãy hỏi rõ người làm, máy, cách xử trí khi có biến chứng.

Đã tiêm filler có làm HIFU được không?

Hướng dẫn máy Ulthera không khuyến cáo làm trực tiếp lên filler. Hãy báo bác sĩ loại filler, vùng tiêm, thời điểm tiêm để được chọn khoảng cách phù hợp.

Tăng sắc tố sau HIFU có hết không?

Một nghiên cứu 49 người Trung Quốc ghi nhận 2 ca tăng sắc tố sau viêm. Chưa có dữ liệu cho thấy biến cố này vĩnh viễn. Hãy chống nắng kỹ, tái khám nếu vùng da sẫm màu kéo dài.

Nên hiểu tác hại của nâng cơ HIFU thế nào?

Tác hại của nâng cơ HIFU có thật. Trong thử nghiệm, phản ứng thường nhẹ, thoáng qua. Biến cố nặng được y văn mô tả là hiếm, nhưng có thể bị báo cáo thiếu, còn nhiều câu hỏi chưa có số liệu.

Nếu đang cân nhắc HIFU, hãy để bác sĩ xem mặt bạn có hợp không trước khi mua liệu trình. Đặt lịch khám tại MYSS Dermatology Clinic qua số 0766 107 986 hoặc trang liên hệ. Bác sĩ sẽ nói rõ HIFU làm được gì, rủi ro gì, có cần cách khác không.

Liên hệ đặt lịch với Bác sĩ da liễu ngay!
Liên hệ đặt lịch với Bác sĩ da liễu ngay!

Nguồn tham khảo

Bài viết mới nhất

Ưu đãi nâng cơ tại Myss Clinic
Bài viết chuyên môn da liễu Myss Clinic (hình 4)
Ưu đãi chăm sóc da tại Myss Clinic