Các phương pháp nâng cơ mặt hiện nay gồm thiết bị năng lượng (HIFU, Sofwave, RF), tiêm bù thể tích hoặc kích thích collagen, căng chỉ, phẫu thuật. Không có cách nào hợp cho mọi người, nên chọn theo mức da chùng, kỳ vọng, rủi ro chấp nhận được.
Tham vấn chuyên môn: Bác sĩ Lê Thị Vân Anh (Dr.Anna), Bác sĩ Chuyên khoa II Da liễu, Giám đốc Y khoa MYSS Dermatology Clinic.
Nâng cơ mặt là gì, thật ra nâng lớp nào?
Nâng cơ mặt là tên gọi chung cho các cách làm da săn hơn, đường hàm gọn hơn, má bớt sa xuống. Mặt xệ do nhiều lớp cùng thay đổi: da mỏng đi, mỡ tụt xuống, lớp SMAS với dây chằng lỏng ra, xương mặt tiêu dần. Vì vậy “nâng cơ” là tên dịch vụ, không có nghĩa bác sĩ kéo cơ lên.
Mỗi phương pháp nâng cơ mặt tác động một lớp khác nhau. Thiết bị làm nóng da, mô nâng đỡ để kích thích collagen, còn tiêm bù lại thể tích đã mất.
Phẫu thuật cắt bớt da thừa, kéo căng lớp SMAS. Bạn có thể đọc thêm vì sao da mặt chảy xệ theo từng lớp.
So sánh các phương pháp nâng cơ mặt
Bảng dưới tóm tắt các phương pháp nâng cơ mặt theo dữ liệu đã công bố. Mức cải thiện ở mỗi người khác nhau, bác sĩ chỉ ước lượng được sau khi khám.
| Nhóm | Tác động | Hợp với | Mức cải thiện | Nghỉ dưỡng | Tại Myss |
|---|---|---|---|---|---|
| Kem, massage, máy tại nhà | Bề mặt da | Chăm sóc thường ngày | Rất nhẹ, tạm thời | Không | Bác sĩ hướng dẫn |
| HIFU | Siêu âm hội tụ tới lớp SMAS | Chùng nhẹ đến vừa | Nâng nhẹ, thấy dần trong 2-6 tháng | Ít | Có |
| Sofwave | Siêu âm ở lớp trung bì | Nếp nông, da bắt đầu chùng | Nhẹ, khác nhau theo người | Ít | Có |
| RF (sóng cao tần) | Làm nóng vùng da rộng | Chùng nhẹ, da kém săn | Nhẹ, rõ dần trong vài tháng | Ít | Có (Exilis) |
| Tiêm filler, chất kích collagen | Bù thể tích, kích thích collagen | Má hóp, đường hàm kém rõ | Thấy ngay hoặc rõ dần | Sưng, bầm vài ngày | Có |
| Botox, laser | Botox làm giãn cơ; laser làm nóng lớp sâu hay tái tạo bề mặt da, tùy loại máy | Hàm to do cơ, nếp động, nếp nhỏ, da xỉn | Botox không nâng da; laser có thể làm da săn nhẹ, tùy loại máy | Ít đến khoảng 1 tuần, tùy loại laser | Có |
| Căng chỉ | Kéo mô bằng chỉ | Theo chỉ định từng nơi | Độ bền hạn chế | Vài ngày | Không thực hiện |
| Phẫu thuật căng da | Cắt da thừa, kéo lớp SMAS | Da thừa rõ, chùng nặng | Rõ rệt hơn các cách khác | Vài tuần | Không thực hiện |
Nâng cơ mặt tại nhà: massage, bài tập, kem, đai nâng cơ
AAD ghi kem bôi chỉ cho thay đổi rất nhẹ, tạm thời, không nâng được da đã chảy xệ. Một tổng quan hệ thống năm 2014 cũng kết luận bằng chứng cho bài tập mặt còn chưa đủ. Massage, thanh lăn giúp thư giãn, giảm sưng tạm thời.
Đai đeo cằm chỉ ép mô khi đang đeo. Đeo bó chặt qua đêm có thể gây bí da, nổi mụn, khó chịu, nên hãy tháo ra nếu thấy tê hay đau. Máy cầm tay tại nhà có năng lượng thấp hơn máy ở phòng khám, phù hợp để duy trì hơn là nâng da.
Công nghệ nâng cơ mặt không phẫu thuật
Theo Viện Hàn lâm Da liễu Hoa Kỳ (AAD), sau 1 lần làm siêu âm, đa số người thấy nâng nhẹ trong vòng 2-6 tháng. RF không xâm lấn giúp da căng hơn, rõ dần trong khoảng 6 tháng, kết quả có thể giữ 2-3 năm nếu chăm sóc da đúng cách.
Các công nghệ nâng cơ này hợp với người chùng ít, cân nặng ổn định, không hút thuốc. Không phải ai cũng thấy rõ: với Sofwave, một nghiên cứu 42 người châu Á, không có nhóm đối chứng, ghi nhận 83,3% người cải thiện chùng da vùng dưới cằm, cổ nhưng chỉ 26,2% người cải thiện theo thang nếp nhăn Fitzpatrick sau 3 tháng. Chi tiết từng công nghệ có ở các bài nâng cơ mặt HIFU, Sofwave, nâng cơ RF.
Tiêm bù thể tích, kích thích collagen
Filler HA bù vào chỗ lõm như má hóp, rãnh sâu. Chất kích thích collagen như CaHA (Radiesse), PLLA được tiêm để da tự tạo collagen dần. Tại Mỹ, Radiesse (+) (loại có lidocaine) được FDA duyệt chỉ định cải thiện đường hàm kém rõ từ năm 2021, Sculptra (PLLA) được duyệt cho nếp nhăn vùng má từ năm 2023.
Hiện chưa thấy chất tiêm nào được FDA cho phép dùng riêng cho da chùng. Thử nghiệm đường hàm của Radiesse (+) trên 180 người ghi nhận 75,6% cải thiện từ 1 điểm trở lên lúc 12 tuần, nghiên cứu do hãng tài trợ.
Căng chỉ, phẫu thuật căng da
Theo một phân tích gộp, khoảng 35% người căng chỉ bị sưng, 10% bị lõm da. Độ bền của chỉ cũng hạn chế.
AAD ghi phẫu thuật căng da cho kết quả rõ rệt hơn các cách không phẫu thuật, đổi lại là rủi ro, thời gian nghỉ dài hơn. Myss không làm căng chỉ hay phẫu thuật.
Nâng cơ mặt có hiệu quả không?
Có, nhưng ở mức vừa phải với nhóm không phẫu thuật. Tác dụng của nâng cơ mặt bằng thiết bị thường là da săn hơn, đường hàm gọn hơn một chút, không phải thay đổi như sau phẫu thuật.
- HIFU: phân tích gộp 17 nghiên cứu, 477 người ghi nhận trẻ hóa mặt, cổ ở mức vừa.
- Sofwave: kết quả khác nhau theo vùng, thang đo; trong một nghiên cứu ở người châu Á, chùng da dưới cằm cải thiện rõ hơn nếp nhăn.
- Tiêm: thấy thay đổi ngay với filler, rõ dần với chất kích collagen.
Nâng cơ mặt có hiệu quả không còn tùy bạn đang ở mức chùng nào. Da chùng nhiều thường đáp ứng kém với thiết bị.
Nâng cơ mặt có hại không?
Mọi phương pháp đều có rủi ro, khác nhau theo nhóm. Tác hại của nâng cơ mặt thường gặp là đỏ, sưng, đau, bầm thoáng qua, còn biến chứng nặng ít gặp hơn.
| Nhóm | Thường gặp | Ít gặp nhưng cần biết |
|---|---|---|
| Tại nhà | Kích ứng, bí da | Hàng kém chất lượng |
| Thiết bị năng lượng | Đỏ, sưng, đau, tê tạm thời | Bỏng, tổn thương thần kinh, tổn thương mắt khi làm sát hốc mắt |
| Tiêm | Bầm, sưng, đau | Nốt, u hạt, nhiễm trùng; tiêm vào mạch máu có thể gây mù, đột quỵ |
| Căng chỉ | Sưng, bầm | Lõm da, lộ chỉ, nhiễm trùng |
| Phẫu thuật | Sưng, bầm, tê | Tổn thương thần kinh mặt, huyết khối, nhiễm trùng, sẹo xấu, rụng tóc ở đường rạch |
Với nhóm tiêm, CaHA, PLLA không tan được bằng hyaluronidase như filler HA. Vì vậy người tiêm, liều, vùng tiêm càng phải được chọn kỹ. Riêng HIFU, bạn có thể đọc kỹ ở bài tác hại của nâng cơ HIFU.
Có nên nâng cơ mặt không?
Câu trả lời tùy tình trạng da, không tùy tuổi:
- Chưa cần: da chỉ khô, xỉn, có nếp nhỏ, chưa chùng. Chống nắng, dưỡng ẩm, retinoid theo hướng dẫn của bác sĩ thường phù hợp cho giai đoạn này.
- Hợp với cách không phẫu thuật: chùng nhẹ đến vừa, chưa thừa da nhiều, chấp nhận kết quả vừa phải, cần làm nhắc lại.
- Nên gặp bác sĩ phẫu thuật: thừa da rõ, ngấn hàm sâu, cổ chùng nhiều, đã làm thiết bị nhiều lần không còn cải thiện.
- Chưa nên làm lúc này: đang mang thai, vùng da đang viêm, bệnh nền chưa kiểm soát.
Ai thật sự cần phẫu thuật căng da?
AAD ghi da chùng nhiều thì cách nâng căng không phẫu thuật có thể không giúp. Hiệp hội Phẫu thuật Tạo hình Hoa Kỳ (ASPS) cũng nói thủ thuật ít xâm lấn không đạt kết quả như căng da mặt. Nếu da bạn đã vượt mức thiết bị làm được, bác sĩ Myss sẽ nói rõ để bạn tìm bác sĩ phẫu thuật tạo hình phù hợp.
Nâng cơ mặt giữ được bao lâu?
| Nhóm | Dữ liệu hiện có |
|---|---|
| Kem, massage, máy tại nhà | Tạm thời |
| RF không xâm lấn | AAD ghi có thể giữ 2-3 năm nếu chăm sóc da đúng |
| HIFU, Sofwave | Khác nhau theo người, dữ liệu dài hạn còn ít |
| PLLA (nếp nhăn má) | Dữ liệu của hãng: phần lớn còn cải thiện ở 2 năm |
| Phẫu thuật căng da | Theo dõi khoảng 5 năm: phần lớn vẫn trông trẻ hơn trước mổ, phần đường hàm, cổ giảm dần |
Không có phương pháp nào dừng được lão hóa. Da vẫn tiếp tục thay đổi theo tuổi sau mọi cách nâng cơ mặt.
Vì sao thường phối hợp nhiều cách?
Lão hóa xảy ra ở nhiều lớp cùng lúc, nên một cách hiếm khi xử lý hết. Ví dụ, thiết bị giúp da săn hơn nhưng không bù được chỗ má hóp, còn filler bù thể tích nhưng không làm da săn.
Bác sĩ sẽ xếp thứ tự, khoảng cách giữa các lần làm. Phối hợp không có nghĩa càng nhiều càng tốt, mà là đúng việc cho đúng lớp.
Câu hỏi thường gặp
Nâng cơ mặt bằng phương pháp nào phù hợp?
Không có phương pháp phù hợp cho mọi người. Da mỏng, nếp nông hợp với Sofwave hay laser; chùng nhẹ ở hàm hợp HIFU, RF; má hóp cần bù thể tích; da thừa nhiều nên tư vấn phẫu thuật.
Bao nhiêu tuổi nên nâng cơ mặt?
Không có mốc tuổi chung. Người cùng tuổi có mức chùng rất khác nhau, nên quyết định dựa trên tình trạng da khi khám.
Nâng cơ mặt xong có cần làm nhắc lại không?
Với phần lớn cách không phẫu thuật thì có. Da vẫn lão hóa theo tuổi, nên bác sĩ thường hẹn đánh giá lại để chọn thời điểm làm tiếp.
Nâng cơ mặt bằng chỉ collagen có giữ lâu không?
Căng chỉ có độ bền hạn chế, tổng quan hệ thống ghi ít bằng chứng mới về hiệu quả, an toàn. Myss không làm căng chỉ.
Nâng cơ mặt có đau không?
HIFU, Sofwave có thể đau mức vừa trong lúc làm, tùy người, tùy mức năng lượng; RF thường chỉ thấy ấm. Tiêm có cảm giác châm chích, bác sĩ có thể ủ tê.
Nâng cơ mặt giá bao nhiêu?
Tại Myss Clinic, nâng cơ HIFU Ultraformer III có mức khởi điểm từ 4.000.000đ cho gói 100 shots. Chi phí thực tế tùy phương pháp, vùng làm, số lần, chỉ xác định được sau khi bác sĩ thăm khám.
Chọn phương pháp nâng cơ mặt cùng bác sĩ da liễu
Da bạn đang ở mức nào, cần làm săn, bù thể tích hay đã đến lúc phẫu thuật? Đây là câu hỏi nên có câu trả lời trước khi chọn bất kỳ phương pháp nâng cơ mặt nào. Xem các lựa chọn hiện có ở trang trẻ hóa da, nâng cơ tại Myss.
Hãy đặt lịch khám tại MYSS Dermatology Clinic qua số 0766 107 986 hoặc trang liên hệ. Bác sĩ sẽ nói rõ cách nào làm được, cách nào không, kể cả khi bạn chưa cần làm gì.
Nguồn tham khảo
- Many ways to firm sagging skin, Viện Hàn lâm Da liễu Hoa Kỳ: aad.org
- Facelift safety, Hiệp hội Phẫu thuật Tạo hình Hoa Kỳ: plasticsurgery.org
- Facelift, Hiệp hội Phẫu thuật Tạo hình Hoa Kỳ: plasticsurgery.org
- Dermal fillers, FDA, 2023: fda.gov
- Radiesse (+) được FDA duyệt cho đường hàm, thông cáo Merz Aesthetics, 27/08/2021: us.merzaesthetics.com
- Radiesse (+) cho đường hàm, thông cáo Merz Aesthetics, 01/02/2022: businesswire.com
- FDA approves Sculptra for cheek wrinkles, Healio, 26/04/2023: healio.com
- Ayatollahi A và cộng sự. Lasers in Medical Science, 2020: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Chung MMH và cộng sự. Lasers in Surgery and Medicine, 2026: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Niu Z và cộng sự. Aesthetic Plastic Surgery, 2021: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- van Borsel J và cộng sự. Aesthetic Surgery Journal, 2014: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Gülbitti HA và cộng sự. Plastic and Reconstructive Surgery, 2018: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Contini M và cộng sự. IJERPH, 2023: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Jones BM, Lo SJ. Plastic and Reconstructive Surgery, 2012 (thông cáo ASPS 29/11/2012): plasticsurgery.org
- McCarthy AD và cộng sự. Aesthetic Surgery Journal, 2024: pmc.ncbi.nlm.nih.gov
